Google ve yapay zeka sistemlerinin içeriğinize erişimini değerlendirmek için sayfanın sunucu yanıtı, tarama izinleri, indeksleme kuralları ve önemli bilgilerin nasıl yüklendiği kontrol edilmelidir. Sayfanın normal tarayıcıda açılması, bütün sistemlerin aynı içeriği görebildiğini kanıtlamaz. Erişim sağlanması da indekslenme veya kaynak gösterilme garantisi değildir.
Bir sayfa kullanıcıya açılırken tarayıcı isteğine güvenlik doğrulaması gösterebilir. Başka bir sayfa erişilebilir olabilir; ancak hizmet kapsamını yalnızca kullanıcı bir seçim yaptıktan sonra yükleyebilir.
Bu nedenle kontrol, “site açılıyor mu?” sorusundan daha ayrıntılı olmalıdır.
Tarama, İndeksleme Ve Kaynak Gösterilme Arasındaki Fark Nedir?
Bu aşamalar birbirine bağlı olabilir; ancak aynı anlama gelmez.
| Aşama | Ne Anlama Gelir? | Neyi Tek Başına Göstermez? |
|---|---|---|
| Keşif | Sayfa adresinin bulunması | İçeriğin alındığını |
| Tarama | Sayfa veya dosyanın istenmesi | Bütün içeriğin işlendiğini |
| İşleme | İçerik ve sayfa yapısının değerlendirilmesi | İndekse alınacağını |
| İndeksleme | Sayfanın arama indeksinde değerlendirilmesi | Her ilgili sorguda gösterileceğini |
| Sonuçlarda gösterilme | Sayfanın belirli bir sorguda sunulması | Yapay zeka yanıtında kaynak seçileceğini |
| Kaynak gösterilme | Yanıtta sayfaya referans verilmesi | Bütün açıklamanın o kaynağa dayandığını |
Bir sunucu kaydında tarayıcı isteği görülmesi, sayfanın indekslendiği veya bir yanıtta kullanıldığı anlamına gelmez. Yalnızca ilgili isteğin sunucuya ulaştığına ilişkin kanıt sağlar.
Kontrole Hangi Sayfalardan Başlanmalı?
Önce işletme açısından önemli ve kamuya açık olması hedeflenen sayfalar seçilmelidir.
Ana hizmetler, ürün kategorileri, önemli rehberler ve iletişim sayfası başlangıç listesine alınabilir. Giriş gerektiren müşteri alanlarının açık olmaması ise bilinçli bir tercih olabilir.
Her Şablondan Örnek Seçin
Ana sayfanın açılması, ürün veya hizmet şablonlarının da aynı şekilde çalıştığını göstermez.
Örnek listesinde şu sayfalar bulunabilir:
- Ana sayfa.
- Bir ana hizmet sayfası.
- Bir ürün veya kategori sayfası.
- Bir blog yazısı.
- Kısa kodla oluşturulmuş içerik bulunan sayfa.
- Varsa farklı dil sürümü.
Böylece yalnızca tek sayfaya bakılarak bütün site hakkında sonuç çıkarılması önlenir.
Sunucu Yanıtı Ve Yönlendirmeler Nasıl İncelenir?
Sayfa Gerçek İçeriği Döndürüyor Mu?
HTTP durum kodu, sunucunun isteğe verdiği teknik yanıtı gösterir. Örneğin 200 başarılı yanıtı ifade eder; ancak dönen sayfanın içeriği yine de incelenmelidir.
Başarılı durum koduyla birlikte boş şablon, hata mesajı veya güvenlik ekranı dönebilir.
Yönlendirme Doğru Hedefe Gidiyor Mu?
Eski bir sayfa yeni adresine taşınmış olabilir. Yönlendirme hedefinin ilgili içeriği sunduğu kontrol edilmelidir.
Uzun yönlendirme zincirleri, döngüler veya bütün adreslerin ana sayfaya gönderilmesi ayrı incelenmelidir. Kullanıcının aradığı bilgi yeni hedefte bulunmalıdır.
Erişim Hatası Sürekli Mi?
403 erişim engeli, 429 istek sınırı veya 5xx sunucu hataları görülebilir. Bunların nedeni ve hangi isteklerde oluştuğu araştırılmalıdır.
Tek seferlik bir hata, sürekli engel olarak raporlanmamalıdır. Kontrol zamanı ve koşulları kaydedilmelidir.
Robots.txt Dosyası Nasıl Değerlendirilir?
Robots.txt, kurallara uyan tarayıcıların hangi alanlara erişebileceğini yönetmek için kullanılır.
Görünür Olması Hedeflenen Alanlar Yanlışlıkla Engellenmiş Mi?
Site taşıma veya test ortamı sonrasında geniş kapsamlı bir engel yayında kalmış olabilir. Belirli bir tarayıcı grubuna özel kurallar da bulunabilir.
Dosyanın tamamı incelenmeden yalnızca tek bir satır üzerinden karar verilmemelidir. Hangi kuralın hangi tarayıcıya uygulandığı anlaşılmalıdır.
Robots.txt Sayfayı Arama Sonuçlarından Kesin Olarak Kaldırır Mı?
Hayır. Google, robots.txt ile taraması engellenen bir adresin başka bağlantılardan keşfedilerek sonuçlarda görünebileceğini açıklar.
İndekslemeyi kontrol etmek için kullanılan noindex kuralının okunabilmesi ise sayfanın taranabilir olmasına bağlıdır. Google robots.txt rehberi.
Bu nedenle robots.txt, gizli bilgileri koruyan bir erişim güvenliği yöntemi olarak kullanılmamalıdır.
Noindex Ve İçerik Önizleme Kuralları Nasıl Kontrol Edilir?
Sayfanın İndeksleme Kararı Doğru Mu?
İndekslenmesi hedeflenen bir hizmet sayfasında yanlışlıkla noindex bulunabilir. Kural, sayfanın HTML bölümünden veya HTTP başlığından gelebilir.
Ayarın tema, eklenti, sunucu veya yayın sistemi tarafından nerede üretildiği belirlenmelidir. Kalıcı çözüm doğru kaynağa uygulanmalıdır.
Özet Gösterimini Sınırlayan Kurallar Var Mı?
Google, aramadaki yapay zeka özelliklerinde içerik sunumunu yönetmek için nosnippet, data-nosnippet, max-snippet ve noindex gibi kontrolleri açıklar.
AI Overviews ve AI Mode’da destekleyici bağlantı olarak değerlendirilecek sayfanın indekslenmiş ve aramada metin özetiyle gösterilmeye uygun olması gerekir. Google’ın yapay zeka özellikleri rehberi.
Bu kurallar bilinçli kullanılıyorsa yalnızca görünürlük amacıyla kaldırılmamalıdır. İşletmenin yayın tercihi dikkate alınmalıdır.
Arama Erişimi İle Yapay Zeka Eğitim İzni Aynı Şey Mi?
Aramada bulunmak, kullanıcı isteğiyle sayfanın ziyaret edilmesi ve model eğitimi için taranmak farklı kullanım amaçlarıdır. İzinler bu ayrımla değerlendirilmelidir.
OpenAI’nin resmi tarayıcı belgesi, farklı kullanım amaçlarını ayrı açıklar:
| OpenAI Tarayıcısı | Açıklanan Kullanım |
|---|---|
| OAI-SearchBot | ChatGPT arama sonuçlarında web sitelerinin sunulması |
| GPTBot | Temel modellerin eğitiminde kullanılabilecek içeriklerin taranması |
| ChatGPT-User | Kullanıcı tarafından başlatılan bazı sayfa ziyaretleri ve işlemler |
OpenAI, OAI-SearchBot ve GPTBot ayarlarının bağımsız olduğunu belirtir. Örneğin arama tarayıcısına izin verilirken eğitim tarayıcısı engellenebilir. ChatGPT-User ise arama uygunluğunu belirleyen tarayıcı değildir; kullanıcı tarafından başlatılan isteklerde robots.txt kuralları uygulanmayabilir. OpenAI tarayıcıları hakkında resmi belge.
Bu ayrım, bütün botlara tek bir genel izin veya engel kararı vermeden önce incelenmelidir.
Güvenlik Duvarı Ve CDN Engelleri Nasıl Anlaşılır?
Robots.txt izin verse bile güvenlik katmanı isteği engelleyebilir.
Kullanıcı Aracısı Adını Tek Başına Kimlik Kanıtı Saymayın
Bir istek kendisini belirli bir tarayıcı adıyla tanıtabilir. Bu ad taklit edilebildiği için doğrulama yalnızca bu metne dayanmamalıdır.
İlgili sağlayıcının resmi doğrulama yöntemi ve yayımladığı IP bilgileri kullanılmalıdır. OpenAI, arama tarayıcısı için resmi IP aralıklarını kendi belgesinde paylaşır.
Güvenlik Sistemini Topluca Kapatmayın
Engel bulunduğunda önce hangi kuralın devreye girdiği incelenmelidir. Gereken değişiklik, doğrulanmış ihtiyaçla sınırlı tutulmalıdır.
Kontrol kaydında istek zamanı, hedef adres, yanıt ve uygulanan güvenlik kuralı bulunabilir.
JavaScript Ve Kısa Kodlu İçerikler Nasıl Kontrol Edilir?
İlk HTML İle İşlenmiş Sayfayı Karşılaştırın
Bazı içerikler ilk yanıtta bulunur; bazıları JavaScript çalıştıktan sonra yüklenir.
Google’ın JavaScript rehberi, sayfaların taranması ve işlenmesi süreçlerini açıklar. Önemli metinlerin ve bağlantıların işlenmiş sayfada bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir. Google JavaScript SEO rehberi.
Google’ın bir içeriği işleyebilmesi, bütün yapay zeka araçlarının aynı davranacağı anlamına gelmez.
Kısa Kod Kullanılması Tek Başına Erişim Sorunu Değildir
WordPress kısa kodu, sunucuda çalışarak normal HTML üretebilir. Böyle bir içerik ilk yanıtta bulunabilir.
Başka bir uygulamada ise paket kartları veya fiyatlar sonradan bir istekle yüklenebilir. Bu nedenle editördeki kısa koda değil, yayındaki çıktıya bakılmalıdır.
Akordeon İle Sonradan Yüklenen İçeriği Ayırın
Akordeonun kapalı görünmesi, içindeki metnin sayfa yanıtında bulunmadığını göstermez. Metin HTML içinde mevcut olabilir.
Buna karşılık tıklama sonrasında ayrı bir kaynaktan getirilen içerik farklı bir inceleme gerektirir. Bütün akordeonları kaldırmak yerine teknik sunum kontrol edilmelidir.
İçeriğinizin Teknik Erişimini Ve Görünürlüğünü Değerlendirin
Önemli sayfalarınızın sunucu yanıtları, tarama ayarları ve içerik sunumu birlikte incelenerek erişim sorunları belirlenebilir. Teknik bulgular ve GEO ihtiyaçları, uygulama sorumluluklarıyla birlikte planlanabilir.
Uygulanabilir Erişim Kontrol Sırası Nasıl Olmalı?
| Sıra | Kontrol | Beklenen Kayıt |
|---|---|---|
| 1 | Hedef sayfanın amacı | Kamuya açık olması istenen içerik |
| 2 | Sunucu yanıtı | Durum kodu ve dönen içerik |
| 3 | Yönlendirmeler | Son hedef ve varsa sorun |
| 4 | Robots.txt | Hedef tarayıcıya uygulanan kurallar |
| 5 | İndeksleme ve önizleme | HTML ve HTTP başlığı kuralları |
| 6 | Güvenlik katmanı | Engellenen istek ve nedeni |
| 7 | İçerik işleme | Önemli metin ve bağlantıların varlığı |
| 8 | Düzeltme sonrası kontrol | Sorunun giderildiğine ilişkin bulgu |
Her Sonucu İncelenen Kapsamla Sınırlayın
Bir analiz aracı belirli bir bölümü okuyamıyorsa bunun nedeni hemen “bütün yapay zekalara kapalı” şeklinde açıklanmamalıdır.
Araç JavaScript çalıştırmıyor, belirli dosyaları almıyor veya sınırlı sayfa örneği inceliyor olabilir. Raporda kullanılan yöntemin sınırları belirtilmelidir.
Erişim Sorunuyla Kaynak Seçimini Karıştırmayın
Sayfa başarıyla alınsa bile ilgili yanıtta kaynak olarak seçilmeyebilir. Bu aşamada soruyla ilişki, bilgi doğruluğu ve özgün katkı ayrıca değerlendirilmelidir.
Teknik uygunluk, içerik seçiminin yalnızca bir bölümüdür.
Sık Sorulan Sorular
Sayfam Google’da Görünüyorsa Bütün Yapay Zekalar Okuyabilir Mi?
Bu sonuç çıkarılamaz. Platformların erişim yöntemleri ve kuralları farklı olabilir. Hedeflenen sistemler ayrıca değerlendirilmelidir.
Bütün Botlara İzin Vermek Gerekir Mi?
Hayır. Arama, eğitim ve kullanıcı tarafından başlatılan erişim amaçları ayrı incelenmelidir. İşletmenin yayın tercihleri korunmalıdır.
Site Haritası Eklemek Erişim Sorununu Çözer Mi?
Site haritası adreslerin keşfine yardımcı olabilir; sunucu engelini veya yanlış indeksleme kuralını tek başına düzeltmez.
Bir Araç İçeriği Okuyamadığında İlk Ne Yapılmalı?
Hedef adres, sunucu yanıtı ve aracın inceleme yöntemi kaydedilmelidir. Ardından erişim engeliyle içerik işleme sınırlaması ayrılmalıdır.
Erişimi Varsaymak Yerine Sayfa Bazında Doğrulayın
Google ve yapay zeka erişimi, tek bir ayarla açıklanamaz. Sunucu, tarama kuralları, indeksleme kararları ve içerik sunumu birlikte incelenmelidir.
Doğru kontrol; hangi sistemin hangi sayfadan ne alabildiğini gösterir. Kaynak gösterilme ve görünürlük değerlendirmesi de bu teknik bulguların üzerine kurulmalıdır.
